Na czym polega leczenie iniekcjami doszklistkowymi?

Iniekcja doszlistkowa to zastrzyk w gałkę oczną. Do komory ciała szklistego oka za pomocą bardzo cienkiej igły wprowadza się różne leki. Ciało szkliste to natomiast galaretowata substancja wypełniająca tylną część gałki ocznej.

Leczenie iniekcjami w wielu przypadkach poprawia widzenie, a także chroni przed poważnymi powikłaniami jak np. wylewem krwi do plamki.
Sama iniekcja trwa bardzo krótko, odbywa się na sali zabiegowej w warunkach sterylnych i w znieczuleniu kroplowym – nie boli! Po podaniu leku Pacjent idzie do domu.

Po iniekcji możliwe jest uczucie piasku pod powiekami, dyskomfort oraz przemieszczanie się ciemnych plamek. Powyższe objawy ustępują z godziny na godzinę.
Monitorowanie skuteczności leczenia odbywa się podczas kolejnych wizyt u lekarza okulisty wraz z badaniem OCT.

Dysponujemy wszystkimi preparatami doszklistkowymi, które są zarejestrowane w Unii Europejskiej. O wyborze leku i schemacie podawania decyduje lekarz w trakcie wizyty kwalifikacyjnej.

Ośrodek Okulistyki Klinicznej SPEKTRUM jako jedna z pierwszych placówek w Polsce, w 2005 roku wprowadziła do leczenia wysiękowej postaci zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem doszklistkowe preparaty anty-VEGF.

Co to jest plamka żółta i dlaczego z wiekiem dochodzi do jej zwyrodnienia?

Działanie oka ludzkiego można porównać do działania aparatu fotograficznego. Obraz utrwalany jest na kliszy, którą w tym przypadku jest światłoczuła tkanka oka – siatkówka. Jej centralną, najcenniejszą część stanowi plamka żółta. To właśnie dzięki niej widzimy ostro.

W zdrowej plamce żółtej znajduje się kilka milionów czopków – komórek światłoczułych, w których pod wpływem bodźców wzrokowych dochodzi do zmian chemicznych, a następnie emisji impulsów elektrycznych, które za pośrednictwem nerwu wzrokowego docierają do mózgu.
To dlatego zmiany chorobowe plamki żółtej są bardzo niebezpieczne i mogą prowadzić do trwałej utraty widzenia.

Wskazania do iniekcji doszklistkowych:

nAMD – postać wysiękowa zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (ang. neovascular age-related macular degeneration) – postać tzw. wysiękowa albo mokra. Spowodowana jest nieprawidłowym rozrostem niepełnowartościowych naczyń krwionośnych w plamce żółtej, które mogą przepuszczać płyn, w wyniku czego powstaje obrzęk, a także może dochodzić do krwawień.

Zakrzepy żył siatkówki (ang. retinal vein occlusion) – częściej występują w starszym wieku w związku ze zmianami miażdżycowymi w naczyniach siatkówki oraz zaburzeniami w układzie krążenia. Zdarzają się też u młodszych Pacjentów i mogą mieć związek ze szczególną budową naczyń siatkówki, chorobami układowymi i zapalnymi, podwyższonym ciśnieniem w gałce ocznej, a także stosowaniem niektórych leków.

Makulopatia krótkowzroczna (ang. myopic maculopathy) – to szczególna postać zaburzeń w plamce związana z krótkowzrocznością. Polega na rozroście patologicznych naczyń w plamce żółtej, cienkiej siatkówki oczu krótkowzrocznych (krótkowzroczność wynika z osiowego wydłużenia się gałki ocznej, co powoduje między innymi cieńczenie siatkówki) a to może prowadzić do obrzęku, wylewu krwi do plamki a w następstwie do włóknienia i zmian zanikowych.

DME – cukrzycowy obrzęk plamki  (ang. diabetic macular edema) – główna przyczyna pogorszenia/utraty widzenia w populacji ludzi pracujących! Cukrzyca uszkadza naczynia krwionośne gałki ocznej. Stają się one nieszczelne, często porównywane do „rdzewiejącej rury” i przez nie następuje przeciek płynu wraz z różnymi elementami krwi na zewnątrz. Powstaje obrzęk. Jeśli dotyczy centralnej części siatkówki – plamki żółtej, mamy do czynienia z cukrzycowym obrzękiem plamki.

Wymaga intensywnego i systematycznego leczenia.

Ikona dekoracyjna

Postacie zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem

Wyróżniamy dwie postacie zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem:

  • postać sucha
  • postać wysiękowa

Suche zwyrodnienie plamki

Stanowi większość przypadków AMD.

Z wiekiem dochodzi do powstawania druz plamki żółtej, tj. nagromadzenia materiału pochodzącego z metabolizmu komórek siatkówki, który w młodszym wieku jest systematycznie usuwany. Nad nimi siatkówka ulega uszkodzeniu. Z czasem może zanikać, a proces ten trwa do końca życia i jest nieodwracalny. Zwykle jest dość powolny, ale powoduje problemy z czynnościami codziennymi, tj. czytanie – początkowo brakuje pojedynczych liter, następnie całych wyrazów. Jednym z typowych objawów jest stopniowa utrata zdolności rozpoznawania twarzy i znaków drogowych.

Widzenie obwodowe jest zachowane.

Warto zwrócić uwagę, że widzenie jednego oka jest kompensowane przez drugie oko. Trzeba badać każde oko osobno. W tej postaci AMD nie istnieje obecnie żadne leczenie.

Wysiękowe zwyrodnienie plamki – postać mokra

W około 10 % przypadków dochodzi do rozrostu patologicznych naczyń pod siatkówką. Jest to odpowiedź obronna siatkówki na niedotlenienie.
W procesie nowotworzenia uczestniczy bardzo dużo czynników krążących we krwi tzw. cytokin, z których najlepiej poznane są naczyniowe czynniki wzrostu-VEGF (ang. Vascular Endothelial Growth Factor) i angiopoetyny.

W pierwszym okresie choroby mogą występować mniej charakterystyczne objawy jak np. ogólne pogorszenie widzenia. Jednym z typowych objawów wysiękowej postaci AMD jest falowanie prostych linii oraz ciemna plama w centralnym polu widzenia.
Przebieg wysiękowej postaci zwyrodnienia plamki bywa bardzo gwałtowny.

W tym przypadku szybka diagnoza i niezwłoczne wdrożenie leczenia może uratować wzrok.

Mimo, że u większości osób z zaawansowanym AMD nie dochodzi do całkowitej utraty widzenia, jego pogorszenie negatywnie wpływa na jakość życia, a u 1/3 pacjentów prowadzi do klinicznie jawnej depresji, nawet jeżeli choroba dotyczy tylko jednego oka. Jeśli zaawansowana postać zwyrodnienia plamki rozwinie się w jednym oku, prawdopodobieństwo , że w ciągu 5 lat obejmie również drugie oko sięga 40%. Ryzyko wystąpienia obustronnej ślepoty u osoby z jednostronnym pogorszeniem widzenia z powodu wysiękowej postaci AMD może wynosić około 12% w ciągu 5 lat.

Jak działają leki podawane w iniekcjach doszklistkowych (anty-VEGF)?

  • hamują wzrost nieprawidłowych, patologicznych naczyń krwionośnych
  • uszczelniają patologiczne naczynia
  • czasem powodują zanik patologicznych naczyń
  • zmniejszają obrzęk siatkówki

Najważniejsze czynniki rozwoju AMD:

  • Wiek
    najważniejszy czynnik ryzyka AMD – ryzyko zachorowania wzrasta po 50-tym roku życia.
  • Płeć
    kobiety są bardziej narażone na ryzyko rozwoju schorzenia.
  • Czynniki genetyczne
    – krewni osób chorujących na AMD mają 20-krotnie wyższe ryzyko zachorowania,
    – kolor tęczówki-osoby z niebieskimi tęczówkami znacznie częściej zapadają na AMD,
    – biała rasa.
  • Dieta i styl życia, m. in.
    – niedostateczne spożycie witamin i antyoksydantów,
    – nadmierne spożywanie alkoholu,
    – częste spożywanie pokarmów bogatych w nasycone kwasy tłuszczowe i cholesterol.
  • Palenie papierosów zwiększa ryzyko rozwoju AMD aż sześciokrotnie!
  • Choroby serca i układu krążenia
    – niedokrwienie tkanek oka sprzyja rozwojowi AMD.
  • Otyłość
    U osób z dużą nadwagą, w plamce żółtej stwierdza się obniżoną zawartość substancji neutralizujących wolne rodniki.
  • Brak aktywności fizycznej
  • Częsta i nadmierna ekspozycja na intensywne promieniowanie UV

Samokontrola testem Amslera

Test umożliwia ocenę czynności plamki żółtej. Badanie przeprowadza się dla każdego oka osobno. Pacjent powinien zasłonić jedno oko i umieścić test Amslera przed drugim okiem w odległości około 30-40 cm – jeśli używa okularów do czytania, trzeba je wcześniej założyć. Należy patrzeć w centralny punkt. Jeśli linie wokół pozostają proste, kwadraty równe, nie pojawią się żadne plamki i zaciemnienia, oznacza to, że test jest negatywny, tj. plamka żółta jest zdrowa.

W przypadku wystąpienia wspomnianych objawów należy niezwłocznie zgłosić się do okulisty i wykonać badanie OCT!

Ikona dekoracyjna

Dowiedz się więcej!

Potrzebujesz informacji? Masz pytania? Zapraszamy do kontaktu!

Ikona dekoracyjna
Skip to content