SPEKTRUM Ośrodek okulistyki klinicznej

Nadwzroczność (hypermetropia)

Jest to wada wzroku polegająca na powstawaniu na siatkówce nieostrego obrazu obiektu położonego przede wszystkim z bliska, co powoduje, że jest najczęściej nazywana dalekowzrocznością. Układ optyczny oka nie ogniskuje promieni świetlnych na dnie oka, a za okiem. Jest to spowodowane albo zbyt krótką osią gałki ocznej, albo zbyt dużą mocą łamiącą układu optycznego.

W oku istnieje mechanizm akomodacji, tzn. zwiększania mocy optycznej oka przez zmianę mocy soczewki, co w normalnych warunkach jest konieczne gdy oglądamy obiekt położony blisko oczu. Nadwzroczność fizjologicznie występuje u małych dzieci, gdyż ich gałki oczne jeszcze rosną i do ok. 3-ciego roku życia są mniejsze niż oczy osób dorosłych. Dzieci jednak, a także młodzież, mają bardzo dużą zdolność akomodacji, spowodowaną elastycznością soczewki. Skurcz położonego wokół równika soczewki mięśnia akomodacyjnego zwalnia napięcie naciągających soczewkę więzadełek, powodując natychmiastowe, sprężyste pogrubienie soczewki. U dziecka może ono bez trudu niwelować nadwzroczność 7-8 dioptrii przy patrzeniu w dal, a zwiększenie siły skurczu akomodacyjnego dodatkowo dostosowuje oko do patrzenia z bliska.

Nadwzroczne oko tzw. „dalekowidza” źle widzi zarówno z bliska, jak i z daleka, jednak łatwość zwiększania mocy optycznej oka dzięki akomodacji powoduje, że u dzieci nadwzroczność jest utajona, a w młodym wieku ujawnia się tylko częściowo.

Nadmierna akomodacja u dzieci może powodować powstanie zbieżnego zeza akomodacyjnego. Z kolei u osób młodych, ze słabnącą zdolnością akomodacji, jej przewlekle napięcie może wywołać utrwalony skurcz mięśnia akomodacyjnego, w którym nie dochodzi do rozkurczu także przy patrzeniu w dal. Taki stan wywołuje ból oczu i głowy, a trwale pogrubiona soczewka powoduje, że zwiększona moc optyczna oka paradoksalnie pozoruje krótkowzroczność, co może być powodem stosowania nieprawidłowej korekcji okularowej.

Dzieci i młodzież przed zapisaniem okularów korekcyjnych wymagają całkowitego, farmakologicznego zniesienia zdolności akomodacji. W tym celu lekarz ordynuje najczęściej podawanie do oczu przez 3 - 4 dni 3 x dziennie po 1 kropli 1% roztworu atropiny i dopiero po tym okresie stwierdza rzeczywistą wadę wzroku, a następnie dostosowuje do niej okulary. Porażenie akomodacji po atropinie trwa kilka dni, w czasie których utrudniane jest czytanie i inne formy precyzyjnej pracy z bliskiej odległości.

W niektórych przypadkach, szczególnie u starszej młodzieży przy braku zeza lub podejrzenia skurczu akomodacji, lekarz może zadecydować o jej zniesieniu innymi środkami farmakologicznymi, których działanie trwa tylko kilka godzin. W szczególnych przypadkach mogą one jednak nie w pełni porażać zdolność akomodacji.

Z wiekiem zdolność akomodacji maleje i nadwzroczność można wyrównać już tylko wzmocnieniem układu optycznego oka soczewkami skupiającymi o znaku „+”. Zazwyczaj są to szkła okularowe lub soczewki kontaktowe.

Poznaj swoją wadę