SPEKTRUM Ośrodek okulistyki klinicznej

Diagnostyka jaskry opiera się na 2 filarach:

1. Badanie charakterystycznych dla jaskry zmian w budowie tarczy nerwu wzrokowego
2. Badanie efektów tych zmian w postaci upośledzenia funkcji widzenia.

Jaskrowe upośledzenie funkcji widzenia dotyczy pola widzenia. Polem widzenia nazywamy obszar, który znajduje się w zasięgu naszego wzroku, gdy oś widzenia skupiamy nieruchomo na jakimś przedmiocie lub na jakimś punkcie w przestrzeni. Np. kierowca samochodu, mimo że patrzy przed siebie na oś drogi, widzi równocześnie obiekty znajdujące się po swojej prawej i lewej stronie, a także wokół swojej osi widzenia.

Badanie pola widzenia to perymetria. Aktualnie powszechnie stosuje się tzw. komputerowe badanie pola widzenia. Jego wynik może być nieprawidłowy przy uszkodzeniu dna oka, nerwu wzrokowego i biegnących w mózgu dróg wzrokowych. Drogi wzrokowe jak przewody elektryczne przewodzą wrażenia wzrokowe powstające na siatkówce oka do kory wzrokowej, umiejscowionej w tyle głowy, w mózgowych płatach potylicznych. Tu dopiero obraz zostaje nam „uświadomiony”, tzn. zobaczony.

Wskazania do badania pola widzenia stanowią:
• choroby dna oka - siatkówki i naczyniówki i nerwu wzrokowego,
• umiejscowione w mózgu choroby układu nerwowego (guzy mózgu, udary itp.),
• wszystkie choroby nerwu wzrokowego, w tym jaskra – będąca postępującą neuropatią nerwu wzrokowego. Dzięki analizie kolejnych badań pola widzenia istnieje możliwość obserwacji postępu lub zahamowania rozwoju choroby.

Przygotowanie do badania

W OOK SPEKTRUM badanie wykonuje się perymetrem Humphrey’a, który wykorzystuje programy perymetryczne odpowiadające aktualnym standardom światowym. Komputerowe badanie pola widzenia poprzedza zawsze badanie refrakcji oka (ustalanie wady wzroku) oraz badanie ostrości widzenia z najlepszą korekcją okularową. Przy słabej ostrości wzroku poniżej V = 0,005 - 0,1 komputerowe badanie pola jest bardzo trudne, lub niemożliwe. Znajomość wady wzroku jest z kolei konieczna, gdyż w czasie badania perymetr wprowadza przed badane oko najlepszą korekcję optyczną, celem optymalizacji widzenia prezentowanego badanemu znaczka. Osoba badana jest informowana przez perymetrystkę o zasadach badania, a zrozumienie tych zasad i prawidłowa współpraca badanego jest konieczna dla uzyskania wiarygodnego wyniku badania.

Opis badania pola widzenia

Perymetria wymaga skupienia uwagi i ścisłej współpracy ze strony pacjenta. Siedzi on przed półkolistą, delikatnie i równomiernie oświetloną czaszą aparatu, z głową unieruchomioną na podpórkach dla brody i czoła. Badane jest kolejno każde oko, przy drugim oku zasłoniętym. Pacjent musi wpatrywać się przez cały czas w tzw. punkt fiksacji wzroku, ustawiony w centrum czaszy, na wprost badanego oka, przed którym ustawiona jest soczewką korygująca wadę wzroku, tak aby uzyskać optymalną ostrość wzroku na poziomie czaszy aparatu.

Od momentu rozpoczęcia badania w różnych miejscach białej, delikatnie oświetlonej czaszy pojawia się ostro świecący znaczek. Jego zauważenie badany sygnalizuje trzymanym w ręku przyciskiem, a komputer rejestruje ten fakt. Program badania przewiduje pojawianie się znaczków na całym badanym obszarze. Badanie pola widzenia wykazuje ewentualne ubytki, to znaczy takie miejsca, w których prezentowane znaczki nie są dostrzegane.

W OOK SPEKTRUM najczęściej stosujemy krótką, kilkuminutową procedurę badania pola widzenia. Jest ona wystarczająco dokładna, a równocześnie nie powoduje u badanego zmęczenia, które jest źródłem błędnych odpowiedzi.

Wynik badania jest przekazywany choremu w formie wydruku, który poddany jest interpretacji lekarza.
 

Bardzo istotnym walorem perymetrii wykonywanej metodą Humphreya jest możliwość przechowywania w pamięci aparatu wszystkich wyników poprzednich badań i możliwość poddania ich obiektywnej analizie porównawczej.

W przebiegu jaskry monitorowanie postępu choroby na podstawie badania zmian w polu widzenia stanowi obiektywną ocenę skuteczności leczenia, gdyż ma ono na celu maksymalne zahamowanie tego postępu.

Z tego powodu badanie pola widzenia, wykonywane najczęściej co 1 – 2 lat, powinno być powtarzane zawsze tym samym aparatem i w tych samych warunkach.

Wyniki badania pola widzenia w wybitnie zaawansowanej jaskrze – przykład wydruku zbiorczego badań wykonanych na tym samym perymetrze.

Na górze wynik badania przy podjęciu leczenia, wydruk środkowy - po 21 miesiącach i dolny po 30 miesiącach terapii jaskry wskazują na jej efektywność -stałe poszerzanie się centralnego pola widzenia.